माली

मुक्त ज्ञानकोष विकिपीडिया से
यहाँ जाएँ: भ्रमण, खोज
माली गणराज्य
République du Mali
माली का ध्वज माली का कुल चिन्ह
ध्वज कुल चिन्ह
राष्ट्रवाक्य: "Un peuple, un but, une foi"
"एक जनता, एक लक्ष्य, एक आस्था"
राष्ट्रगान: Le Mali
"माली"
माली की स्थिति
राजधानी
(और सबसे बड़ा शहर)
बमाको
12°39′ N 8°0′ O
राजभाषा(एँ) फ्रांसीसी
सरकार अर्द्ध-अध्यक्षीय गणराज्य
 - राष्ट्रपति अमादू तोउमानी तोरी
 - प्रधानमंत्री मोडिबो सिडीबी
स्वतंत्रता फ्रांस से 
 - घोषणा 22 सितंबर, 1960 
क्षेत्रफल
 - कुल 1,240,192 किमी² (24 bex)
478,839 मील²
 - जल(%) 1.6
जनसंख्या
 - 2009 अनुमान 13,010,000 (71 वां)
 - जन घनत्व 10.5/किमी² (207 वां)
27.2/मील²
सकल घरेलू उत्पाद (जीडीपी) (पीपीपी) 2008 अनुमान
 - कुल $15.084 बिलियन (-)
 - प्रति व्यक्ति $1,129 ()
मानव विकास सूचकांक  (2007) Green Arrow Up Darker.svg 0.380 (निम्न) (173 वां)
मुद्रा वेस्ट अफ्रीकन सीएफए फ्रांक (XOF)
समय मंडल GMT (यूटीसी +0)
 - ग्रीष्म (DST) आकलन नहीं (यूटीसी +0)
इंटरनेट टीएलडी .ml
दूरभाष कोड +223

माली, आधिकारिक तौर पर माली गणराज्य (फ्रांसीसी: République du Mali), पश्चिमी अफ़्रीका में स्थित एक लैंडलाक देश है। अफ़्रीका का सातवां सबसे बड़े देश माली की सीमा उत्तर में अल्जीरिया, पूर्व में नाइजर, दक्षिण में बुर्किना फ़ासो और कोड द आइवोर, दक्षिण-पश्चिम में गिनी और पश्चिम में सेनेगल और मारितुआना से मिलती है। 12,40,000 वर्ग किमी से कुछ बड़े इस देश की जनसंख्या करीबन 1,30,00,000 है। इसकी राजधानी बमाको है।

आठ क्षेत्रों में बंटे माली की उत्तरी सीमा सहारा के मध्य तक जाती है, वहीं देश की दक्षिणी क्षेत्र, जहां अधिकांश आबादी निवास करती है, की विशेषता नाइजर और सेनेगल नदी है। देश की अर्थव्यवस्था खेती और मत्स्य पालन पर निर्भर है। माली के कुछ प्राकृतिक संसाधनों में सोना, यूरेनियम और नमक शामिल है। माली दुनिया के सबसे निर्धनतम देशों में शुमार किया जाता है।

आज का माली कभी ट्रांस-सहारा व्यापार पर नियंत्रण रखने वाले तीन साम्राज्यों, घाना साम्राज्य, माली साम्राज्य (जिससे माली नाम लिया गया है) और सोनघाई साम्राज्य का एक हिस्सा था। 1800 के अंत में यह फ्रांसीसी नियंत्रण में आ गया और फ्रांसीसी सूडान का एक हिस्सा बन गया। 1959 में माली से सेनेगल से माली संघ के नाम से स्वतंत्र हो गया। एक साल बाद माली संघ स्वतंत्र राष्ट्र माली बन गया। एक दलीय शासन के लंबे दौर के बाद 1991 में हुए तख्तापलट के बाद गणतंत्र और बहु-दलीय राज्य के रूप में नए संविधान और सत्ता का गठन किया गया। देश की करीबन आधी आबादी अंतरराष्ट्रीय गरीबी रेखा, 1.25 अमेरिकी डालर से प्रतिदिन कम आमदनी, पर गुजर-बसर करती है।


अफ़्रीका के देशों और भूभागों की सूची (संयुक्त राष्ट्र के उपभागों के हिसाब से)
अफ्रीका के देश का अन्य साँचा देखने हेतु यहाँ क्लिक करें ।
उत्तरी अफ़्रीका
LocationNorthernAfrica.png
अल्जीरिया  · मिस्र  · लीबिया  · मोरोक्को  · सूडान  · ट्यूनिशिया  · पश्चिमी सहारा (सहारवी अरब लोकतान्त्रिक गणराज्य ) पश्चिमी अफ़्रीका
LocationWesternAfrica.png
बेनिन  · बुर्कीना फ़ासो  · केप वर्दे  · कोट द' आईवोर (गजदंत किनारा)  · गाम्बिया  · घाना  · गिनी  · गिनी-बिसाऊ  · लाइबेरिया  · माली  · मॉरीतानिया  · नाइजर  · नाइजीरिया  · सेनेगल  · सियेरा लियोन  · टोगो
मध्य अफ़्रीका
LocationCentralMiddleAfrica.png
अंगोला  · कैमरून  · मध्य अफ़्रीकी गणराज्य  · चाड  · कांगो लोकतान्त्रिक गणराज्य  · ईक्वीटोरियल गिनी  · गबोन  · कांगो गणराज्य  · साओ तोमे और प्रिन्सीप पूर्वी अफ़्रीका
LocationEasternAfrica.png
बुरुन्डी  · कोमोरोस  · जिबूती  · इरित्रिया  · इथियोपिया  · केन्या  · मेडागास्कर  · मलावी  · मॉरीशस  · मोज़ाम्बीक  · रवांडा  · सेशल्स  · सोमालिया  · तंज़ानिया  · युगांडा  · जाम्बिया  · जिम्बाब्वे
दक्षिणी अफ़्रीका
LocationSouthernAfrica.png
बोत्सवाना  · लेसोथो  · नामीबिया  · दक्षिण अफ़्रीका  · स्वास़ीलैंड उपनिवेश और अन्य प्रदेश
संयुक्त राजशाही: सेंट हेलेना  · ऐसेंशन द्वीप त्रिस्तान दा कून्हा· फ़्रांस : मायोत  · रेयूनियों  · पुर्तगाल : मदेरा द्वीप-समूह  · स्पेन : कैनरी द्वीप-समूह  · प्लास़ा दे सोबेरानिया