मानव हत्या
| शृंखला का एक भाग |
| मानव हत्या |
|---|
| हत्या |
| गुप्तघात • बाल हत्या • सहमतिजन्य हत्या • संविदा हत्या • भावावेश हत्या • भ्रष्टसत्व हत्या • दोहरा हत्याकांड • निष्पादन-शैली हत्या • महापराध हत्या नियम • भ्रूणनाशक • सम्मान हत्या • मानव बलि(शिशुबलि) • काम हत्या • अपहनन • सामूहिक हत्या • उपपातक हत्या • Murder–suicide • Proxy murder • Pseudocommando • Lonely hearts killer • क्रमिक हत्यारा • Spree killer • यंत्रणा हत्या • इंटरनेट हत्या |
| मानववध |
| in English law • Negligent homicide • Vehicular homicide |
| गैर-आपराधिक मानव हत्या |
| Euthanasia • Assisted suicide • मृत्युदंड • भ्रूणनाशक • मानव बलि • Justifiable homicide • युद्ध |
| पीड़ित अथवा पीड़ित द्वारा |
| आत्महत्या |
| परिवार |
| Familicide • Avunculicide • बाल-हत्या (Filicide • Infanticide • Neonaticide • Fratricide • Mariticide • Sororicide • Uxoricide • Parricide (Matricide • Patricide) |
| अन्य |
| मृत्युदंड • Democide • Friendly fire • नरसंहार • Gendercide • Omnicide • Regicide • Tyrannicide |
मानव हत्या अथवा मानवहत्या (लातिन: homicidium, लातिन: homo मनुष्य + लातिन: caedere को काटना, हत्या करना, संस्कृत: मानवहत्या = मानव की हत्या) किसी मनुष्य को मारने का एक कृत्य है।[1]
आपराधिक मानववध
[संपादित करें]आपराधिक मानववध वह विभिन्न रूपों में पायी जाती है जिसमें अनजाने में की गयी हत्या भी शामील है। एक आपराधिक मानववध में अपराध प्रतिवादी के मनःस्थिति और अपराध को परिभाषित विधियों द्वारा निर्धारित होता है। उदाहरण के लिए हत्या अथवा वध एक अनजाने में किया गया अपराध है। कुछ न्यायालयों में हत्या के कुछ प्रकार स्वतः मृत्युदंड अर्हता वाले होते हैं।[2]
यद्दपि कैलिफोर्निया में संहिताबद्ध दंड संहिता धारा ४०१ के तहत आत्महत्या मानवहत्या की श्रेणी में नहीं आता, दूसरे की आत्महत्या में सहायता आपराधिक मानवहत्या की श्रेणी में आ सकता है।[3] वहीं भारत में इच्छा मृत्यु अवैधानिक है क्योंकि आत्महत्या का प्रयास भारतीय दंड विधान आई॰पी॰सी॰ की धारा ३०९ के अंतर्गत अपराध की श्रेणी में रखा गया है।[4][5]
सन्दर्भ
[संपादित करें]- ↑ Irving, Shae, ed. (2009). "homicide". Nolo's Plain-English Law Dictionary. Berkeley: Nolo. pp. 204–5. ISBN 978-1-4133-1037-5.
{{cite book}}: External link in(help); Unknown parameter|chapterurl=|chapterurl=ignored (help) - ↑ "Federal Laws Providing for the Death Penalty | Death Penalty Information Center". Deathpenaltyinfo.org. 2003-01-02. मूल से से 26 सितंबर 2013 को पुरालेखित।. अभिगमन तिथि: 19 सितम्बर 2013.
- ↑ "CA Codes (pen:369a-402c)". Leginfo.ca.gov. मूल से से 27 जून 2009 को पुरालेखित।. अभिगमन तिथि: 2012-11-17.
- ↑ इंदिरा राठौर (2 अप्रैल 2013). "चलते रहो कहती है जिंदगी". दैनिक जागरण. 26 दिसंबर 2018 को मूल से पुरालेखित. अभिगमन तिथि: 19 सितंबर 2013.
{{cite web}}: Unknown parameter|accessdare=ignored (help) - ↑ शालिनी कौशिक (28 जनवरी 2013). "इच्छा मृत्यु व् आत्महत्या :नियति व् मजबूरी". जागरण ब्लॉग सेवा. मूल से से 30 सितंबर 2017 को पुरालेखित।. अभिगमन तिथि: 15 जून 2020.
{{cite web}}: Unknown parameter|accessdare=ignored (help)
बाहरी कड़ियाँ
[संपादित करें]| विकिसूक्ति पर मानवहत्या से सम्बन्धित उद्धरण हैं। |
| विकिविश्वविद्यालय में Homicide पर पाठ्य सामग्री उपलब्ध है: |