हृदय सूत्र

मुक्त ज्ञानकोश विकिपीडिया से
यहाँ जाएँ: भ्रमण, खोज

प्रज्ञापारमिताहृदयसूत्र (चीनी भाषा: 般若波羅蜜多心經, Bōrěbōluómìduō Xīnjīng; जापानी: 般若心経, Hannya Shingyō, Tibetan: ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ།) एक प्रख्यात महायान बौद्ध सूत्र है।

॥ अथ प्रज्ञापारमिताहृदयसूत्रम् ॥

॥ नमः सर्वज्ञाय ॥

आर्यावलोकितेश्वरो बोधिसत्त्वो गंभीरायां प्रज्ञापारमितायां चर्यां चरमाणो व्यवलोकयति स्म ।

पंचस्कन्धाः । तांश्च स्वभावशून्यान्पश्यति स्म ।

इह शारिपुत्र रूपं शून्यता शून्यतैव रूपं रूपान्न पृथक्शून्यता शून्यताया न पृथग्रूपं

यद्रूपं सा शूयता या शून्यता तद्रूपं । एवमेव वेदनासंज्ञासंस्कारविज्ञानानि ।

इह शारिपुत्र सर्वधर्माः शून्यतालक्षणा अनुत्पन्ना अनिरुद्धा अमला न विमला नोना न परिपूर्णाः ।

तस्माच्छारिपुत्र शून्यतायां न रूपं न वेदना न संज्ञा न संस्कारा न विज्ञानानि ।

न चक्षुःश्रोत्रघ्राणजिह्वाकायमनांसी । न रूपशब्दगंधरसस्प्रष्टव्यधर्माः । न चक्षुर्धातुर्यावन्न
मनोविज्ञानधातुः । न विद्या नाविद्या न विद्याक्षयो नाविद्याक्षयो यावन्न
जरामरणं न जरामरणक्षयो न दुःखसमुदयनिरोधमार्गा न ज्ञानं न प्राप्तिः ॥

तस्मादप्राप्तित्वाद्बोधिसत्त्वाणां प्रज्ञापारमितामाश्रित्य विहरत्यचित्तावरणः ।

चित्तावरणनास्तित्वादत्रस्तो विपार्यासातिक्रान्तो निष्ठनिर्वाणः ।। त्र्यध्वव्यवस्थिताः सर्वबुद्धाः

प्रज्ञापारमितामाश्रित्यानुत्तरां सम्यक्सम्बोधिमभिसंबुद्धाः ।।

तस्माज्ज्ञातव्यं प्रज्ञापारमिता महामन्त्रो महाविद्यामन्त्रो ऽनुत्तरमन्त्रो

ऽसमसममन्त्रः सर्वदुःखप्रशमनः । सत्यममिथ्यत्वात् । प्रज्ञपारमितायामुक्तो मन्त्रः । तद्यथागते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा ।।

इति प्रज्ञापारमिताहृदयं समाप्तम् ।।

The Heart Sutra

འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན།

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་གི་

དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་དུ་བཞུགས་ཏེ།

དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་

ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་

བཞུགས་སོ།།

ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་

སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་ཞིང་།

ཕུང་པོ་ལྔ་དེ་དག་ལ་ཡང་

རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་བལྟའོ།།

དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས།

ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

སྨྲས་སོ།།

རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་

སྤྱད་པ་

སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེས་ཅི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ།

དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་

དབང་ཕྱུག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

སྨྲས་སོ།།

ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེས་

འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།

ཕུང་པོ་ལྔ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་

ཡང་དག་པར་ཛེ་སུ་བལྟའོ།།

གཟུགས་སྟོང་པར།

སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ།

གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་།

འདུ་ཤེས་དང་།

འདུ་བྱེད་དང་།

རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ།།

ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།

མཚན་མ་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། དྲི་མ་དང་བྲལ་པ་མེད་པ།

བྲི་བ་མེད་པ། གང་བ་མེད་པའོ།།

ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད།

ཚོར་བ་མེད། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་བྱེད་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད།

མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་མེད། གཟུགས་མེད།

སྒྲ་མེད། དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་བྱ་མེད། ཆོས་མེད་དོ།།

མིག་གི་ཁམས་མེད་པ་ནས་རྒ་ཤི་མེད། རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་

མེད་དོ།།

དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་།

ལམ་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད། ཐོབ་པ་མེད། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ།།

ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོབ་པ་

མེད་པའ་ཕྱིར།

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ།

སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་།

ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས།

མྱ་ངན་ལས་འདས་ཆེན་པོའི་མཐར་ཕྱིན་ནོ།།

དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས།

བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་

རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ།།

དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས།

རིག་པ་ཆེན་པོའི་སྔགས།

བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས།

མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྔགས།

སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས།

མི་བརྫུན་པས་ན་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱེ་སྟེ།

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་སྨྲས་པ།

ཏ་དྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ། པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ།

བོ་དྷི་སྭཱ་ཧཱ།

ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་

དབང་ཕྱུག་ལ་ལེགས་སོ་ཤེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ།།

རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།།

རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་དེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་

བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ།

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཛེས་སུ་ཡི་རང་ངོ།།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས།

ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྦྱན་རས་གཟིགས་

དབང་ཕྱུག་དང་།

ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང་།

ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་།

དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་དེ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།

བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ་

ཤེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།།