खंडहर remains of human-made architecture
Street address Original publication
ruinas (es); کھنٛڈرات (ks); Puing (ms); ruins (en-gb); کنډوالې (ps); развалина (bg); A̱ta̱bat (kcg); کھنڈر (pnb); 廢墟 (zh-hk); Rogmo (so); ruina (sk); руїни (uk); 廢墟 (zh-hant); xirbe (ku-latn); 폐허 (ko); ruino (eo); zřícenina (cs); ruina (pap); ruine (fr); ruševine (hr); ruina (hsb); drupas (lv); ruïne (af); рушевина (sr); ruína (pt-br); 废墟 (zh-sg); Ruin (lb); ruinar (nn); ruiner (nb); ruins (en); أطلال (ar); rom (hu); Erorkin (eu); Ruin (nds); Raqay (qu); adfeilion (cy); ХьакхлагӀаш (ce); fothracha (ga); ویرانه (fa); 廢墟 (zh); ruin (da); 廃墟 (ja); חורבות (he); хәрабәләр (tt); खंडहर (hi); raunio (fi); Rewien (li); 廢墟 (zh-tw); 废墟 (zh-hans); rovine (it); ruševina (sr-el); руіны (be-tarask); ruïna (ca); vare (et); ավերակներ (hy); ερείπια (el); Gofu (sw); ruïne (nl); ruin (sv); ruìna (scn); ruína (pt); урнатина (mk); ซากปรักหักพัง (th); ruină (ro); griuvėsiai (lt); ruševina (sl); рушевина (sr-ec); Ruine (de); کھنڈر (ur); reruntuhan (id); ruiny (pl); Ruïne (fy); ruševina (sh); руіны (be); harabe (tr); Ruina (la); 废墟 (zh-cn); ruína (gl); руины (ru); ruins (en-us); xirbe (ku) resto de edificios degradados o destruidos (es); építmény maradványai (hu); останки бывшего здания или постройки (ru); zerfallenes Bauwerk (de); بقایای معماری ساخت بشر (fa); 人造建築的遺跡 (zh); rester af et bygningsværk (da); insan yapımı mimari kalıntıları (tr); 建物等の施設が荒廃した状態で残っているもの (ja); pozostatok architektúry alebo poškodená, rozpadajúca sa architektúra (sk); залишки споруди (uk); remains of human-made architecture (en); 사람이 만든 건축물 중에 버려지고 파괴된 잔해 (ko); restaĵo de artefarita konstruaĵo (eo); pozůstatky lidských staveb (cs); resti di uno o più edifici costruiti dall'uomo (it); reste d'un édifice dégradé ou détruit (fr); ehitise jäänused (et); rozpadnjene twarjenje (hsb); restos de arquitetura feita pelo homem (pt); custruzzioni chi nun avennu statu mantinuta è sdirrupata o nni rèstunu sulu li tracci (scn); atliekas no cilvēku radītas būves (lv); oorblyfsels van mensgemaakte struktuur (af); απομεινάρια ανθρώπινης αρχιτεκτονικής (el); ostanki arhitekture (sl); rămășițe ale arhitecturii umane (ro); restos de arquitetura feita pelo homem (pt-br); remains of human-made architecture (en); lämning av en förfallen övergiven byggnad eller annan anläggning (sv); pozostałości architektury (pl); rester etter menneskeskapt arkitektur (nb); resten van een in verval geraakt of vernield gebouw (nl); د انسان څخه جوړ شوي معمارۍ پاتې شوني (ps); рэшткі збудаваньняў (be-tarask); ostatci srušene građevine (hr); ostatci srušene građevine (sh); restos dun edificio degradado ou destruído (gl); بقايا لعمارة من صنع الإنسان (ar); remains of human-made architecture (en-us); hylätty ja osittain tuhoutunut rakennuksen jäännös (fi) ruina, edificio en ruinas (es); ruïnes (ca); Ruyna, Ruina (qu); Trümmer (de); Руіна (be); کنډواله (ps); руина (bg); Ruiner (da); structură ruinată, clădire ruinată, ruine (ro); 廃虚, 廃屋, 旧跡 (ja); zrúcanina (sk); руїна, залишки споруди (uk); ruinae (la); Rauniot (fi); burgoruino (eo); ruiny, ruina (cs); rovina, rudere, ruderi, macerie (it); ruines (fr); varemed (et); rozwalina, rozpadlina (hsb); ruina (pt); murasie, bouval (af); ruševine, razvalina, razvaljena zgradba, razvaljena stavba, ruševinska zgradba, ruševinska stavba, ruševinski objekt (sl); Ruiner, Ruinstäder, Ruinstad (sv); хәрабә (tt); kalıntı, ören, enkaz, yıkı (tr); حطام, خرابه, اطلال (fa); ruin (nb); Bouwval (nl); Руина (ru); razvaline (hr); руіна (be-tarask); рушевина, урнатини, рушевини (mk); ruin, ruined building, ruined structure (en); أنقاض, أنقاض مبنى, هيكل مدمر (ar); ruin, ruined building, ruined structure (en-us); ruvina, ruvini, ruìni, ruvine (scn)
रोम में रोमन फोरम के खँडहर
खँडहर मानव निर्मित वास्तुकला के अवशेष हैं। वो संरचनाएं जो एक समय बरकरार थीं लेकिन वक्त गुज़रने के साथ रखरखाव की कमी या जानबूझकर विनाश के कृत्यों के कारण आंशिक या कुल जीर्णता की स्थिति में हैं। प्राकृतिक आपदा , युद्ध और आबादी में कमी होना सबसे सामान्य मूल कारण हैं। कई दीर्घकालिक अपक्षय के कारण समय के साथ कई संरचनाएं लगातार खराब हो रही हैं।
दुनिया भर में प्रसिद्ध खँडहर मौजूद हैं: चीन के प्राचीन स्थल, सिंधु घाटी , अफ्रीका के जिम्बाब्वे में, भूमध्य द्रोणी के प्राचीन यूनान , मिस्र और रोमन स्थल और अमेरिका में इंका और माया स्थल। इतिहासकार, पुरातत्वविद और मानवविज्ञानी के लिए खँडहर बहुत महत्वपूर्ण हैं, चाहे वे एक बार किलेबंदी , उपासनास्थल , प्राचीन विश्वविद्यालय, घर और उपयोगिता भवन, या पूरे गाँव, कस्बों और शहरों रहे हो। हाल के वर्षों में मानवता के लिए उत्कृष्ट मूल्य के क्षेत्रों के रूप में उन्हें पहचानने और संरक्षित करने के लिए कई खँडहर यूनेस्को की विश्व विरासत स्थल बनाए गए हैं।